Wat is de VN-sanctielijst?
De VN-sanctielijst, officieel de United Nations Security Council Consolidated List, bevat personen, organisaties en groepen waartegen de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties sancties heeft ingesteld. Het gaat onder meer om betrokkenheid bij terrorisme, de verspreiding van massavernietigingswapens en ernstige bedreigingen van de internationale vrede en veiligheid. De lijst wordt doorlopend bijgewerkt: er komen namen bij, gegevens worden aangevuld en soms worden namen geschrapt.
Voor een gesanctioneerde persoon of organisatie geldt in de praktijk vooral een bevriezingsmaatregel: tegoeden moeten worden bevroren en er mogen geen middelen of diensten ter beschikking worden gesteld.
Hoe werkt de VN-lijst door in Nederland?
VN-sancties werken niet rechtstreeks voor Nederlandse ondernemingen. De Europese Unie neemt ze over in EU-sanctieverordeningen, en Nederland regelt het toezicht en de handhaving via de Sanctiewet 1977 en de Regeling toezicht Sanctiewet 1977. Naast de VN-lijst kent de EU ook eigen sanctieregimes, zoals de sancties tegen Rusland. Wie alleen de VN-lijst controleert, mist dus een deel van de namen. Veel organisaties screenen daarom ook tegen de EU-lijst en, bij internationale relaties of betalingen in dollars, tegen de Amerikaanse OFAC-lijst.
Wat betekent dit voor een fondsbeheerder?
Beheerders van beleggingsinstellingen vallen voor de Sanctiewet onder toezicht van de AFM. Kort gezegd moet u:
- uw administratieve organisatie zo inrichten dat u kunt vaststellen of een relatie op een sanctielijst staat;
- relaties controleren bij de start van de relatie én wanneer de sanctielijsten veranderen;
- bij een treffer de tegoeden bevriezen, geen diensten meer verlenen en dit melden aan de AFM;
- kunnen aantonen welke controles u wanneer heeft uitgevoerd.
Let op: de controle geldt niet alleen voor de belegger zelf. Ook uiteindelijk belanghebbenden (UBO's), vertegenwoordigers en tegenpartijen kunnen relevant zijn. Sanctiescreening hangt daardoor nauw samen met uw KYC-proces.
Waar het in de praktijk misgaat
Bij kleinere beheerders gebeurt sanctiescreening vaak handmatig: een naam opzoeken op een website en een schermafdruk in een map zetten. Dat gaat goed zolang er weinig relaties zijn, maar het heeft drie zwakke plekken:
- Lijstwijzigingen worden gemist. Een relatie die vorig jaar schoon was, kan vandaag op een lijst staan. Zonder periodieke hercontrole merkt u dat niet.
- Namen zijn lastig te matchen. Verschillende schrijfwijzen, transcripties uit andere schriften en ontbrekende geboortedata leveren valse treffers op, of juist gemiste treffers.
- Bewijs ontbreekt. Bij een controle wil de toezichthouder zien wanneer en tegen welke versie van de lijst u heeft gescreend. Een losse schermafdruk is dan geen sterk bewijs.
Zo pakt u sanctiescreening aantoonbaar aan
- Screen bij de start van elke relatie, inclusief UBO's en vertegenwoordigers.
- Screen opnieuw bij wijzigingen van de lijsten en van de relatiegegevens.
- Beoordeel treffers en leg vast waarom een treffer wel of geen echte match is.
- Bewaar de vastlegging bij het dossier van de relatie, met datum en gebruikte bron.
Sanctiescreening in ClientMaster
In ClientMaster controleert u relaties tegen de sanctielijsten van de VN, de EU en OFAC vanuit hetzelfde dossier waarin ook het klantonderzoek staat. Elke controle en elke beoordeling van een treffer wordt vastgelegd in de audit trail, zodat u bij een vraag van de AFM of uw accountant direct kunt laten zien wat er is gecontroleerd. Screenen is onbeperkt en zit in een vaste prijs per maand. Lees meer over de module sanctiescreening of bekijk de prijzen.
Dit artikel is algemene informatie en geen juridisch advies. Raadpleeg bij twijfel over uw verplichtingen een jurist of compliance officer.
Sanctiescreening is pas waardevol als u kunt aantonen wat u wanneer heeft gecontroleerd.